Αλεξανδρινό…ένα Δώρο στο Χριστό

Μ

   ια φορά και έναν καιρό..πριν πολλά χρόνια ο κόσμος γιόρταζε τα Χριστούγεννα με περισσότερη κατάνυξη.

Σ' ένα μακρινό χωριό, λοιπόν, ο παπάς έκανε κάθε χρόνο μια φάτνη στη μέση της εκκλησίας, την παραμονή των Χριστουγέννων.

Οι κάτοικοι πήγαιναν πρώτα πρώτα στην εκκλησία, για ν' ακούσουν τη θεία λειτουργία, γονάτιζαν κι άναβαν το κεράκι τους μπροστά στη φάτνη. Κάθε κεράκι έπρεπε να σβήσει από μόνο του, λιώνοντας σιγά σιγά, γι' αυτό γύρω από τη φάτνη ήταν αμέτρητα κεράκια, όσα και οι πιστοί, κι η εκκλησία λαμποκοπούσε κι έφεγγε σαν να ήταν ο ήλιος μέσα της. Όταν η λειτουργία τελείωνε, ο κόσμος πήγαινε στα γύρω κεντράκια, για να φάει και να πιει, να γλεντήσει τη χαρά του για τη γέννηση του Χριστού.

Οι χωριανοί άρχιζαν τις προετοιμασίες για τα Χριστούγεννα εβδομάδες πριν.

Οι νοικοκυρές έψηναν κουλούρια, πίτες και γλυκά κι οι άντρες έβαφαν την πλατεία του χωριού, την εκκλησία και τα σπίτια τους. Ο παπάς με τα παιδιά του σχολείου και τους δασκάλους σκάλιζε τα ζώα της φάτνης στο ξύλο, τους τρεις μάγους, τους βοσκούς, το αστέρι, την Παναγία και το Χριστό.

Το βράδυ της παραμονής όλα ήταν έτοιμα κι οι άνθρωποι ντυμένοι τα καλά τους πήγαιναν στην εκκλησιά κι άφηναν μπροστά στη φάτνη ένα δώρο για το Χριστό, ό,τι μπορούσε ο καθένας.

Η Μαρία, που ήταν έξι χρονών, πήγαινε κι αυτή κάθε χρόνο με τους γονείς της στην εκκλησία κρατώντας το καλαθάκι με τα κουλούρια που είχε φτιάξει για το νεογέννητο Χριστό. Εκείνο το χρόνο, όμως, η μητέρα της αρρώστησε, κι ο πατέρας της ταξίδεψε σε μια μεγάλη πόλη για να βρει δουλειά και να τα βγάλει πέρα με τα φάρμακα και τα άλλα έξοδα. Ούτε δραχμή δεν τους περίσσευε, για ν' αγοράσουν δώρο στο Χριστό.

Πώς να πάει στην εκκλησία η Μαρία με άδεια χέρια;

Την ώρα που χτύπησαν οι καμπάνες, η Μαρία μπήκε δειλά δειλά στην εκκλησία και κρύφτηκε πίσω από μια κολόνα. Δεν ήθελε να τη δει κανείς με τα χέρια αδειανά.

Οι άλλοι προσκυνούσαν το Χριστό, άναβαν το κεράκι τους και του πρόσφεραν το δώρο τους.

Εκείνη γονάτισε κοιτάζοντας τη φάτνη από μακριά και ψιθύρισε:

- Αχ, Παναγίτσα μου, φέτος δε θα έρθω στη λειτουργία. Δεν έχω να χαρίσω τίποτε στο παιδί σου που γεννήθηκε. Η μητέρα μου αρρώστησε. Δεν έχουμε καθόλου χρήματα. Θα το εξηγήσεις στο Χριστό γιατί δεν του έφερα δώρο;

Ο κόσμος είχε αρχίσει να ψάλλει μαζί με τον παπά το «Χριστός γεννάται σήμερον».

Τα μάτια της Μαρίας θόλωσαν από τα δάκρυα, βγήκε από την κρυψώνα της κι έτρεξε προς το σπίτι της. Δεν είχε κάνει ούτε τρία βήματα, όταν άκουσε πίσω της μια φωνή να τη ρωτάει:

- Γιατί κλαις, κοριτσάκι μου, μια τέτοια χαρούμενη μέρα;

Ήταν μια γριούλα με γλυκό πρόσωπο και μάτια γεμάτα καλοσύνη.

- Κλαίω, γιαγιάκα, γιατί δε μου περισσεύει ούτε μια δεκάρα,

για ν' αγοράσω ένα δώρο στο Χριστό.

- Γι' αυτό κλαις, Μαρία; Ο Χριστός ευχαριστιέται και μόνο που τον σκέφτεσαι.

Και μόνο που τον αγαπάς. Να, κοίταξε εκείνον το θάμνο με τα πράσινα φύλλα.

Γιατί δεν κόβεις ένα μπουκέτο να του το πας;

Το κορίτσι σταμάτησε τα κλάματα, έσκυψε, κι άρχισε να κόβει ένα μπουκέτο από κλαδιά. Έκοψε αρκετά, ώσπου η αγκαλιά της δε χωρούσε πια άλλα.

- Φτάνουν αυτά, γιαγιάκα; ρώτησε τη γριούλα κοιτάζοντας πίσω της, αλλά εκείνη είχε εξαφανιστεί.

Η Μαρία με τα κλαδιά στην αγκαλιά της προχώρησε θαρρετά και μπήκε στην εκκλησία μ' ένα χαμόγελο αγαλλίασης. Όλα έλαμπαν στο φως των κεριών. Ο κόσμος έψελνε με κατάνυξη. Περπάτησε πάνω στο κόκκινο χαλί που απλωνόταν μπροστά στη φάτνη κι απόθεσε το δώρο της.

- Κοιτάτε αυτό το κοριτσάκι, είπε χαμηλόφωνα μια γυναίκα.

Φέρνει κλαδιά από θάμνους στο Χριστό. Και μη χειρότερα.

Όταν τελείωσε το τροπάριο ακούστηκαν ψίθυροι στην εκκλησία.

- Κοιτάξτε, κοιτάξτε τα κλαδιά των θάμνων!

Η Μαρία ήταν ακόμα γονατιστή με σταυρωμένα τα χέρια της. Ακούγοντας τις φωνές, σήκωσε το κεφάλι της τρομοκρατημένη και είδε τα κλαδιά, τα δικά της κλαδιά, να έχουν ανθίσει και να έχουν βγάλει κάτι όμορφα κόκκινα λουλούδια που έμοιαζαν με αστέρια.

- Μα τι έγινε;

- Θαύμα!

- Ήτανε θάμνοι κι έβγαλαν λουλούδια!

Ο παπάς και το πλήθος γονάτισαν μπροστά στη φάτνη, δοξολογώντας το Χριστό γι' αυτό το ανεξήγητο φαινόμενο.

Η γριούλα - ποια να 'ταν άραγε; - είχε δίκιο. Το δώρο που δίνεται από την καρδιά είναι το πιο αξιόλογο δώρο. Τα φτωχά κλαδάκια ήταν το πιο σημαντικό δώρο που είχε πάρει ο Χριστός εκείνη τη μέρα...

Από τότε, κάθε χρόνο, τις μέρες των Χριστουγέννων, αυτοί οι θάμνοι ανθίζουν με τα αμέτρητα κόκκινα αστράκια τους, κι ο κόσμος τα ονομάζει «λουλούδια των Χριστουγέννων».

Από το μακρινό εκείνο χωριό έφτασαν και στην πατρίδα μας κι ο κόσμος τα ονόμασε «Άστρα του Χριστού». Το λουλούδι των Χριστουγέννων λέγεται αλεξανδρινό…

Νηστίσιμο τσουρεκάκι «Αλεξανδρινό»

Για 12 Αλεξανδρινά:

 Υλικά:

500γρ αλεύρι

250γρ χυμό πορτοκάλι

1/2κ.γλυκού μαχλέπι

1/2φλ.ζαχαρη

1/2φλ. Αραβοσιτέλαιο

Λίγο αλάτι

Ζαχαρόνερο για το πασάλειμμα

Σταφίδες, μαρμελαδα, αμύγδαλο φιλέ (προαιρετικά)

Προζύμι:

1φακελάκι μαγιά

2-3κ.σούπας αλεύρι

1κ.σούπας ζάχαρη

¼ φλ. νερό χλιαρό

Εκτέλεση:

Πιάνουμε το προζύμι ανακατεύοντας όλα τα υλικά και το βάζουμε σε ζεστό μέρος να φουσκώσει (εγώ το βάζω στο φούρνο στους 50^ο C)

Ανακατεύουμε το χυμό, με τη ζάχαρη και το λάδι να λιώσει καλά και ζυμώνουμε με τα υπόλοιπα υλικά.

Μόλις φουσκώσει το προζύμι (σε 5 λεπτά περίπου) ζυμώνουμε τα δύο μείγματα μαζί!

Το αφήνουμε πάλι να φουσκώσει!

Όταν η ζύμη είναι έτοιμη, την ανοίγουμε φύλλο και κόβουμε τετράγωνα.

Κάθε τετράγωνο το χαράσσουμε σε Γ και από της 4 πλευρές, βάζουμε λίγη μαρμελάδα ή ταχίνι ή ότι μας αρέσει στο κέντρο και ενώνουμε τις έξω γωνίες σταυρωτα!

Βάζω σχετικές φωτογραφίες για να καταλάβετε ακριβώς τι εννοώ! Τα αφήνουμε πάλι σε ζεστό μέρος να φουσκώσουν..

Τέλος, αλείφουμε με ζαχαρόνερο ρίχνουμε μερικές σταφίδες και αμύγδαλο και τα ψήνουμε στους 180^ο  C για 25λεπτα περίπου μέχρι να ροδίσουν. 

Αν μείνουν για την επόμενη μέρα ..που δεν νομίζω τα τυλίγουμε καλά!

 Καλή μας επιτυχία!

Εννιά φαγιά...

Τα 9 Φαγιά ( φαγητά στην τοπική διάλεκτο ) της Ανατολικής Θράκης..

Αγαπώ πολύ την παράδοση..σέβομαι την απλότητα και την σοφία των "παλιών" και νιώθω δέος ακούγοντας εξιστορήσεις εκείνων των καιρών..είμαι ιδιαίτερα χαρούμενη γιατί σε αυτή την ενότητα θα σας παρουσιάσω τα ήθη και έθιμα του τόπου μου αλλά και άλλων περιοχών από όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω φυσικά..θα δούμε πολύ παλιές συνταγές και τελετουργικά..ενδεχομένως όσοι έχετε καταγωγή από την Ανατολική Ρωμυλία και Θράκη να έχετε ακούσει κάποια από αυτά..Φυσικά σε κάθε περιοχή,δεδομένου οτι μιλάμε για μια πολύ μεγάλη έκταση, υπάρχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά ακόμη και στην  ίδια συνταγή ή έθιμο.. πάμε να μάθουμε ένα από τα πιο όμορφα Χριστουγεννιάτικα έθιμα της Ανατολικής Θράκης!

Το δωδεκαήμερο λοιπόν στην Θράκη γιορταζόταν με ιδιαίτερη θρησκευτικότητα. Ιδιαίτερη σημασία είχαν οι καρποί της γης στους οποίους έδιναν συμβολικό χαρακτήρα. Την παραμονή των Χριστουγέννων η νοικοκυρά έφτιαχνε το Χριστόψωμο ( η παράδοση λέει ότι τα χριστόψωμα ήταν παραγγελία της Παναγίας όταν ήταν ετοιμοθάνατη) και τα μοίραζαν στην γειτονιά και στα συγγενικά τους σπίτια για το καλό..λόγω της αυστηρής νηστείας που επιβάλει η γέννηση του θεανθρώπου τα φαγητά της παραμονής ήταν νηστίσιμα και αλάδωτα..κάθε σπίτι έπρεπε να έχει 9 φαγητά στο  <<σοφρά>> δηλαδή στο τραπέζι  για τους εννιά μήνες που κυοφορούσε η Παναγιά ή κατά άλλους για τα 9 μέρη μέρη που επισκέφθηκαν ο Χριστός, η Παναγία και ο Ιωσήφ κατά το διωγμό του Ηρώδη.

τα 9 φαγητά ήταν :

·          η άζυμη πίτα για να γίνουν τα στάρια λαμπερά

·         το μέλι για να κουβαλούν τα μέλη της οικογένειας πάρα πολλά πράγματα σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς, όπως οι μέλισσες

·          το κρασί για να “απλώσει” η οικογένεια σαν κληματαριά

·          το σαραγλί (είδος σιροπιαστού γλυκού με σουσάμι και καρύδι)για να φερόμαστε πάντα “γλυκά” στους συνανθρώπους

·         το καρπούζι για να' ναι γλυκιά σαν καρπούζι η παραγωγή (και μάλιστα το παραδοσιακό κιτρινωπό και όχι αυτό που έχουμε μάθει οι νέες γενιές)

·          το πεπόνι για να μιλούν οι συγχωριανοί με γλυκά λόγια για την οικογένεια

·         το μήλο για να έχουν τα μέλη της οικογένειας κόκκινα μάγουλα δείγμα υγείας

·         το σκόρδο για να προστατεύονται από τα τσιμπήματα των εντόμων στα χωράφια και τέλος

·          το κρεμμύδι για να έχουν οι λεχώνες πολύ γάλα όπως δακρύζει εκείνο συνεχώς..

Η διαδικασία είχε ως εξής..αφού στρωθεί το τραπέζι ο μεγαλύτερος σε ηλικία θυμιάτιζε όλα τα φαγητά και τα μέρη του σπιτιού και έδινε ευχές στους μικρότερους. Έπειτα σταύρωνε τρεις φορές το χριστόψωμο με το υνί (ένα μεταλλικό εξάρτημα του αρότρου -ένα από τα γεωργικά εξαρτήματα-) και το έκοβε με το χέρι και όχι με το μαχαίρι (γιατί το σίδερο είναι φορέας του κακού). Καθώς το μοίραζε έδινε ευχές στον καθένα γεροσύνη καλοσύνη και καλό μπερεκέτι (είναι τοπική έκφραση που έχει το νόημα της ευδαιμονίας) .
Στο τραπέζι αφήνουν λίγο από όλα τα φαγητά για τις “ψυχές” που θα έρθουν το βράδυ να επισκεφτούν το σπίτι και τα βάζουν κάτω από τα εικονίσματα, για να τα ευλογήσει ο Χριστός. ο νοικοκύρης έβαζε τις "παράδες του Χριστού" (παράδες= χρήματα στην ντοπιολαλιά μας) κάτω από τη μεσάλα (τραπεζομάντιλο). Τα χρήματα τα έπαιρνε όποιος ξέστρωνε το τραπέζι .

εσείς το γνωρίζεται το έθιμο ή έχετε κάτι παρόμοιο?

Ακολουθεί συνταγή για άζυμο ψωμάκι και χριστόψωμο σε περίπτωση που θέλετε να ακολουθήσετε και σεις το Θρακιώτικο έθιμο μας!

Άζυμο ψωμί (δηλ.δεν απαιτείται προζύμι)

Υλικά:

3 φλ.αλευρι για όλες τις χρήσεις

φωτο απο google

1½  κούπα χλιαρό νερό

¼ κουταλάκι του γλυκού ξηρή μαγιά

1½ κουταλάκι του γλυκού αλάτι

½ κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη

Εκτέλεση:

Ζυμώνουμε όλα τα υλικά αφήνουμε να φουσκώσει μέσα σε μια φόρμα που έχουμε βάλει λαδόκολλα και ψήνουμε στους 180οC. Το ζυμαράκι μας θα ναι λίγο «ρευστό»..έτσι πρέπει να είναι μην το φοβηθείτε.

Χριστόψωμο

Υλικά:

1 κιλό αλεύρι για όλες τις χρήσεις

2 φακελάκια μαγιά

η πιο απλή εκδοχή

1/2 κ.γλ. αλάτι

2 κ.γλ. ζάχαρη

2 κ.σ. γλυκάνισο

3-4 κομματάκια μαστίχα θρυμματισμένη

1/2 κ.γλ. μαχλέπι σκόνη

λίγο σουσάμι

λίγο βούτυρο και αλεύρι για το ταψί μας

Εκτέλεση :

Βράζουμε το γλυκάνισο με δυο φλιτζάνια νερό και κρατάμε το ζουμί. Σε μια λεκάνη ρίχνουμε το αλεύρι και κάνουμε μια λακουβίτσα στο κέντρο. Ρίχνουμε τη μαγιά, το αλάτι και τη ζάχαρη, προσθέτουμε τη μαστίχα και το μαχλέπι και σιγά σιγά το νερό του γλυκάνισου. Ζυμώνουμε απαλά μέχρι να έχουμε μια ζύμη ελαστική, να μην κολλάει στα χέρια. Αφήνουμε τη ζύμη μας σε ζεστό μέρος να φουσκώσει. Βάζουμε τη ζύμη μας σε ένα ταψάκι και με λίγο ζυμάρι που έχουμε κρατήσει φτιάχνουμε δύο κορδόνια τα οποία τοποθετούμε πάνω στο ψωμί σε σχήμα Σταυρού. Στολίζουμε με καρύδια ή αμύγδαλα, πασπαλίζουμε με το σουσάμι και βάζουμε να ψηθεί σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς για μια ώρα.

σας βάζω και τα παραδοσιακά μας κάλαντα για όσους θέλουν να τα ακούσουν...

Ακούστε το από το Χρόνη Αηδονίδη: http://www.youtube.com/watch?v=oDp62vmIi0I